Пры выкарыстанні інфармацыі, размешчанай на сайце fingramota.by, спасылка на сайт абавязковая!

Інвестыцыі
Каму што падыдзе?

Зберажэнні дазваляюць нам адчуваць сябе лёгка і ўпэўнена, мець магчымасць ажыццяўляць свае мэты, падарожнічаць, купляць рэчы, даць дзецям адукацыю. І калі нават здарыцца нешта неардынарнае, то назапашаныя сродкі дапамогуць справіцца з праблемамі. Іншае важнае пытанне – дзе захоўваць грошы, якія адкладваюцца, пакуль яны не стануць патрэбныя? Як атрымаць найбольшы даход, рызыкуючы пры гэтым як мага менш? Некаторыя людзі збіраюць грошы з дапамогай ашчадных укладаў, іншыя –   набываюць каштоўныя металы або ўкладаюць грошы ў акцыі. Які ж з гэтых спосабаў падыдзе менавіта Вам? Многае залежыць ад мэтаў імкненняў, жаданняў.

Для таго каб выбраць сваю ўласную інвестыцыйную стратэгію, чалавеку трэба адказаць сабе на некалькі пытанняў:

1. З якой мэтай Вы хочаце ўкласці грошы? Ці трэба сабраць грошы на кватэру, на падарожжа, на пакупку аўтамабіля, назбіраць на пенсію, на будучыню сваіх дзяцей або проста Вы маеце свабодныя сродкі.

2. На які тэрмін Вы гатовыя ўкласці грошы. Укладайце грошы ў прылады і інстытуты з выразным разуменнем таго, на які тэрмін Вы гатовы расстацца са сваімі сродкамі і што для Вас галоўнае: гарантыя захаванасці або магчымасць высокай прыбытковасці.

3. У якой меры Вы гатовы рызыкаваць ўласнымі зберажэннямі. Пры ўкладанні сродкаў улічвайце валютныя і рынкавыя рызыкі і памятайце: ніякія ўкладанні не могуць даваць абсалютна дакладных гарантый.

4. У якім аб'ёме Вы жадаеце інвеставаць. Можа быць, Вы нечакана атрымалі ў сваё распараджэнне нейкую суму (выйгрыш або спадчыну), якой варта разумна распарадзіцца? Ці Вы жадаеце пачаць з штомесячных назапашванняў?

Адказаўшы на гэтыя пытанні, Вы зможаце выбраць найбольш аптымальны спосаб інвеставання сваіх сродкаў. Такім чынам, назавем асноўныя ашчадныя інструменты.

Банкаўскія ўклады – традыцыйны, надзейны і просты спосаб захавання грошай. Любы банк гатовы прапанаваць сваім кліентам вялікую колькасць разнастайных відаў укладаў. Як падабраць зручны для Вас? Калі вы нацэлены на атрыманне даходу, то Вам трэба адкрыць тэрміновы банкаўскі ўклад. Тэрміновыя ўклады называюцца так таму, што прадугледжваюць усталяваны абмежаваны тэрмін захоўвання ўкладу. Калі вы хочаце мець магчымасць зняць патрэбную вам суму ў любы момант, то выбірайце ўклад да запатрабавання. Перш і, хутчэй за ўсё, галоўны крытэрый для вельмі многіх кліентаў – гэта якія працэнты дае банк. Не менш значным з'яўляецца спосаб, калі працэнты выплачваюцца, кожны месяц і квартал або калі заканчваецца  тэрмін дагавора. Каб кіраваць рызыкамі, звязанымі са змяненнем курсаў валют, можна адкрыць некалькі ўкладаў у розных валютах. Акрамя таго, існуе магчымасць адкрыцця мультывалютнага рахунку. Мінімальныя рызыкі – вялікая перавага банкаўскага ўкладу.

Інвеставанне сродкаў у фонды банкаўскага кіравання таксама мае свой прывабны бок. Валодаючы невялікай грашовай сумай, Вы атрымліваеце ўсе перавагі буйнога гульца на фінансавым рынку. Дастаткова выбраць фонд у адпаведнасці з чаканай прыбытковасцю і дапушчальнай рызыкай.

У мэтах дыверсіфікацыі інвестыцыйнага партфеля можна ўкласці грошы ў каштоўныя металы. Аднак варта памятаць, што інвеставанне ў каштоўныя металы – гэта інструмент у асноўным доўгатэрміновага інвеставання. Пры доўгачасовым інвеставанні кошт золата ўзрастае значна вышэй кошту ўсіх асноўных валют.

Хоць аблігацыі і акцыі аб'яднаны агульнай назвай "каштоўныя паперы", лічыцца, што акцыі з'яўляюцца найбольш рызыкоўным інструментам, чым аблігацыі. Інвестыцыі ў аблігацыі маюць дастаткова нізкую ступень рызыкі. Больш за тое, іх можна звесці практычна да нуля, калі інвеставаць у дзяржаўныя аблігацыі. Аднак своеасаблівай платай за адсутнасць рызык будуць невысокія стаўкі.

Інвестыцыі ў акцыі здольны прыносіць высокі прыбытак за кароткі тэрмін. Пры інвесціраванні ў акцыі прыбыткі можна атрымліваць ад дывідэнтных выплат ці ад змены рынкавага кошту акцыі. Аднак высокая даходнасць прыносіць і высокія рызыкі. Асноўныя асаблівасці такога рынку – рэзкія ўзлёты і падзенні.

Ашчадная карта дае магчымасць свайму ўладальніку найбольш гібкім чынам кіраваць асабістымі фінансамі, Кліент захоўвае за сабой права ў любы зручны час зняць ўсю суму зберажэння. Аднак пры гэтым варта ўлічыць, што такі зручны спосаб назапашвання грашовых сродкаў, як правіла, спалучаны з налічэннем працэнтаў па больш нізкай стаўцы ў параўнанні з іншымі дэпазітнымі прадуктамі банка. Магчымасць практычна абсалютна свабодна распараджацца грашыма падыдзе тым, хто гатовы ахвяраваць прыбытковасцю, але пры гэтым заўсёды мець грошы пад рукой.

Інвеставанне можа зрабіць Вас паспяховым і ўдачным чалавекам, калі Вы будзеце прымаць рашэнні свядома і будзеце дзейнічаць паслядоўна, не паддаючыся эмоцыям. Не спяшайцеся ўкладваць грошы па парадах знаёмых, выкарыстоўвайце веды, атрыманыя з спецыяльнай літаратуры, пастаянна  павышайце сваю фінансавую пісьменнасць.

Каштоўныя паперы

Купля каштоўных папер – гэта яшчэ адзін спосаб захаваць і павялічыць свае зберажэнні, гэтак жа як, напрыклад, банкаўскі ўклад.

Пад агульнай назвай каштоўныя паперы маюць на ўвазе звычайна акцыі і аблігацыі, хоць ёсць і больш складаныя прылады для прафесіяналаў. Вядома, інвеставанне ў каштоўныя паперы – гэта цэлая навука. І як любая прафесія або веданне, патрабуе навучання.

Навучыўшыся інвеставаць, Вы зможаце не толькі захаваць, але і прымножыць Ваш капітал.

Акцыя – гэта каштоўная папера, якая дае права яе ўладальніку ўдзельнічаць у кіраванні кампаніяй, а таксама магчымасць атрымліваць частку прыбытку кампаніі.

Акцыя – папера, якая сведчыць долю інвестара ў капітале кампаніі. Купляючы акцыю таго ці іншага прадпрыемства, Вы становіцеся адным з яго акцыянераў. Частку прыбытку, якую атрымлівае ўладальнік акцый, называюць дывідэндамі. Пры інвесціраванні ў акцыі прыбыткі можна атрымаць таксама і ад змены рынкавай кошту акцыі. То бок, калі прадпрыемства працуе паспяхова, кошт яго акцый расце. Ўкладанне грошай у акцыі – дастаткова рызыкоўнае прадпрыемства. Неабходна памятаць пра гэта і не інвеставаць у акцыі апошнія грошы, а толькі свабодныя сродкі, якімі можна рызыкнуць. Інвестыцыі ў акцыі здольныя прыносіць высокі прыбытак за кароткі тэрмін. Аднак высокая даходнасць прыносіць і высокі рызык.

Акцыі могуць быць простыя і прывілеяваныя.

Простая акцыя - каштоўная папера, якая сведчыць права ўладальніка на долю ўласнасці акцыянернага таварыства пры яго ліквідацыі. Такая акцыя дае права яе ўладальніку на атрыманне часткі прыбытку грамадства ў выглядзе дывідэнду і на ўдзел у кіраванні грамадствам.

Прывілеяваная акцыя - каштоўная папера, якая дае яе ўладальніку: права на атрыманне дывідэнду ў якасці фіксаванага адсотка, права на долю ўласнасці пры ліквідацыі грамадства і не дае права на ўдзел у кіраванні грамадствам.

Аблігацыя – пазыковая каштоўная папера, якая сведчыць об абавязку кампаніі, якая выпусціла аблігацыі, у вызначаны дзень выплаціць уладальнікам сваіх аблігацый пэўную суму (калі іншае не прадугледжана ўмовамі выпуску). Іншымі словамі, гэта абавязацельства кампаніі аб тым, што пасля таго як тэрмін скончыцца, яе ўладальнік атрымае назад суму, за якую ён купіў аблігацыю, а таксама фіксаваны даход у выглядзе заробленых адсоткаў. Лічыцца, што акцыі з'яўляюцца нашмат больш рызыкоўным інструментам, чым аблігацыі. Інвестыцыі ў аблігацыі маюць досыць нізкую ступень рызыкі. Больш за тое, рызыкі можна звесці практычна да нуля, калі інвеставаць у дзяржаўныя аблігацыі. Аднак своеасаблівай платай за адсутнасць рызык будуць невысокія стаўкі. Аблігацыі у адрозненне ад акцый не робяць іх трымальніка саўладальнікам прадпрыемства. Затое робяць крэдыторам, перад якім прадпрыемства знаходзіцца ў адказе. Калі раптам прадпрыемства згалее, яно ўсё роўна павінна будзе выплаціць даўгі. І плаціць іх будуць саўладальнікі (трымальнікі акцый), якія атрымаюць свае грошы толькі пасля таго, як даўгі будуць выплачаныя. Таму нават у такой сітуацыі па аблігацыі вы атрымаеце прыбытак.

Па форме выпуску каштоўныя паперы падпадзяляюцца наступным чынам: дакументарныя і бездакументарныя; эмісійныя і неэмісійныя; імянныя, на прад'яўніка і ордэрныя. Пры гэтым асаблівае значэнне на рынку каштоўных папер мае ліквіднасць, – здольнасць актываў быць хутка прададзенымі па цане, блізкай да рынкавай.

У практыцы адрозніваюць высокаліквідныя, низколиквидные і неліквідныя каштоўныя паперы. Чым лягчэй і хутчэй можна атрымаць за актыў поўный яго кошт, тым больш ліквідным ён з'яўляецца. Рынак каштоўных папер нашай краіны прадстаўлены наступнымі асноўнымі інструментамі:

  • дзяржаўныя каштоўныя паперы – дзяржаўныя кароткатэрміновыя і доўгатэрміновыя аблігацы;
  • кароткатэрміновыя аблігацыі Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь;
  • карпаратыўныя каштоўныя паперы (акцыі і аблігацыі);
  • муніцыпальныя каштоўныя паперы (аблігацыі мясцовых распарадчых і выканаўчых органаў улады);
  • банкаўскія сертыфікаты;
  • імянныя прыватызацыйныя чэкі "Маёмасць".

Што да дзяржаўных эмісійных каштоўных папер да іх адносяцца:

дзяржаўныя кароткатэрміновыя аблігацыі з тэрмінам абарачэння да аднаго года і дзяржаўныя доўгатэрміновыя аблігацыі з тэрмінам абарачэння адзін год і больш.

Дзяржаўныя аблігацыі прадастаўляюць іх уладальнікам права на атрыманне намінальнаго кошту аблігацый і адсоткавага даходу ў перыяд тэрміну іх звароту ў выглядзе працэнта да іх намінальнага кошта. Дзяржаўныя каштоўныя паперы з'яўляюцца ў асноўным бездакументарнымі і існуюць у выглядзе запісаў на рахунках. Каштоўныя паперы Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь прадстаўлены кароткатэрміновымі аблігацыямі, намінаваныя ў беларускіх рублях. Такія каштоўныя паперы выпускаюцца для больш эфектыўнага выканання Нацыянальным банкам сваіх функцый. Кароткатэрміновыя аблігацыі Нацыянальнага банка размяшчаюцца на беспапяровага аснове ў выглядзе запісаў на рахунках на тэрмін ад 10 дзён да 90 дзён.

Каштоўныя металы

Золата – каштоўны метал, натуральныя ўласцівасці якога такія як: хімічная ўстойлівасць, аднастайнасць, трываласць, здольнасць доўга захоўваць свае ўласцівасці, дзялімасці, высокі кошт пры невялікім аб'ёме зрабілі яго найбольш прыдатным для ролі грошай.

З з'яўленнем папяровых грошай большасць з іх было прывязана да золата, аднак дзяржавы паступова адмаўляліся ад падобнай прывязкі, а нацыянальныя грошы станавіліся больш схільныя інфляцыі і змене пакупніцкай здольнасці.

Гісторыя ведае нямала прыкладаў, калі за адну і тую ж меру золата можна набыць такое ж колькасць тавару, што і сотні, а то і тысячу гадоў таму. Золата застаецца страхавым актывам для найбуйнейшых цэнтральных банкаў свету, а купля золата стала распаўсюджаным спосабам інвеставання.

У выпадку негатыўных фактараў глабальнага маштабу, такіх як сусветныя фінансава-эканамічныя крызісы і іншыя ўзрушэнні –золата дае магчымасць захаваць і прымножыць зберажэнні.

Галоўная перавага укладанняў у каштоўныя металы – дастаткова высокая абароненасць ад інфляцыі. Каштоўны метал ўяўляецца найбольш стабільным актывам, што, у сваю чаргу, спрыяе фармаванню яго станоўчай цэнавай кан'юнктуры на рынку.

Пачынаючы з 2001 г., то бок, за апошнія 10 гадоў, цана золата вырасла больш чым у пяць разоў. Росту попыту на золата садзейнічаюць не толькі прафесійныя ўдзельнікі рынку каштоўных металаў, але і фізічныя асобы, якія імкнуцца перавесці ў золата частку сваіх зберажэнняў.

Пытанне выбару часу інвестыцый у золата мае немалаважнае значэнне. Цэны на золата на сусветным рынку працягваюць сярэднетэрміновую карэкцыю пасля пікавых значэнняў мінулага года. І працэс гэты, як паказвае аналіз трэндаў цэны на золата, хутчэй за ўсё будзе мець працяг.

У любым выпадку золата і іншыя каштоўныя металы неабходна разглядаць як доўгатэрміновае ўкладанне, тэрмінам не менш за 2-3 гада. Як фінансавы актыў ў фізічным выглядзе каштоўныя металы прадаюцца і купляюцца пераважна банкаўскімі арганізацыямі ў выглядзе мерных злiткаў, а таксама інвестыцыйных манет.

Мерныя зліткі з каштоўных металаў (золата, срэбра, плаціна) можна набыць і прадаць у падраздзяленнях Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, а таксама ў банках Рэспублікі Беларусь, якія маюць спецыяльны дазвол (ліцэнзію) на ажыццяўленне аперацый з каштоўнымі металамі.

Цэны пакупкі і продажу Нацыянальным банкам каштоўных металаў у выглядзе мерных злiткаў, адрасы і тэлефоны падраздзяленняў Нацыянальнага можна знайсці на сайце www.nbrb.by.

Альтэрнатывай ўкладання ў каштоўныя металы ў выглядзе мерных зліткаў і манет з'яўляецца гандаль каштоўнымі металамі з размяшчэннем іх на абязлічаныя металічныя рахунку.

Абязлічаны металічны рахунак (ОМС) – металічны рахунак, прызначаны для ўліку золата, срэбра, плаціны і паладыю ў выглядзе банкаўскіх зліткаў без указання іх індывідуальных прыкмет.

Абязлічаныя металічныя рахункі маюць наступныя перавагі:

  • магчымасць захавання і памнажэння грашовых сродкаў за кошт росту кошту каштоўных металаў;
  • магчымасць дыверсіфікацыі інвестыцыйнага партфеля ўкладаннямі ў каштоўныя металы, што зніжае рызыкі страт, звязаныя з негатыўнымі зменамі на фінансавых рынках;
  • даступнасць – бясплатнае адкрыццё і вядзенне рахунка;
  • высокая ліквіднасць – продаж металу з рахунку ў абязлічаным выглядзе ажыццяўляецца банкам у дзень звароту кліента;
  • кошт абязлічанага каштоўнага металу не ўключае ў сябе выдаткі, звязаныя з вырабам зліткаў, іх захоўваннем і транспарціроўкай.

Банкі на штодзённай аснове усталёўваюць цэны пакупкі і продажу каштоўных металаў у беларускіх рублях і доларах ЗША з улікам катыровак на міжнародным рынку каштоўных металаў.

Такім чынам, існуюць разнастайныя спосабы ўкладання грошай у каштоўныя металы і інвестыцыі ў каштоўныя металы досыць гнуткія ў дачыненні да стратэгіі інвесціравання і пераваг інвестара ў плане рызыкі і прыбытковасці. Акрамя інвестыцыйнай функцыі, каштоўныя металы маюць таксама статус звычайнага тавару і выкарыстоўваюцца ў розных галінах прамысловасці: у прыборабудаванні, машынабудаванні, медыцыне, ювелірнай справе (для розных металаў ступень выкарыстання розная, але гэта характэрна для ўсіх).

А гэта азначае, што ўсе металы маюць рэальны кошт і з'яўляюцца перспектыўным і высоканадзейным актывам.

КУРСЫ валют

17.07.18 18.07.18
EUR Еўра 2,3066 2,3183
USD Долар ЗША 1,9725 1,9766
RUB 100 Расійскіх рублёў 3,1678 3,1652
Кошык валют (USD, EUR, RUB) 0,2582
Правер сваю фінансавую дасведчанасць

Навіны

Форум інавацыйных ідэй "Тэрыторыя фінансавай граматнасці"

21.06.2018

19 чэрвеня на базе Дзяржаўнай установы адукацыі "Акадэмія паслядыпломнай адукацыі" прайшоў форум інавацыйных ідэй "Тэрыторыя фінансавай граматнасці".

Актуальная інфармацыя

Пераможцы конкурсу на лепшую работу па эканамічнай тэматыцы сярод студэнтаў ВНУ

31.05.2018

У Нацыянальным банку 31 мая 2018 года адбыўся фінал конкурсу на лепшую курсавую работу па эканамічнай тэматыцы сярод студэнтаў ВНУ.

Навучальнае відэа

Аляксандра Герасіменя аб банкаўскіх дэпазітах

Які крэдыт сапраўды таннейшы?

З уступленнем у сілу новага Банкаўскага кодэкса ў Беларусі былі "знішчаны" ўсе камісіі па крэдытах, якія раней часта прапаноўвалі асобныя банкі. Аднак поўнай празрыстасці чакаць не выпадае. Так ці іначай банкі будуць імкнуцца ўзяць грошы хаця б за што-небудзь. Тым больш паказваць у рэкламе завоблачныя стаўкі нікому не захочацца.

Калі вы хочаце выбраць найбольш выгадны і прымальны для вас крэдыт (калі, дарэчы, ён сапраўды патрэбны і без яго ніяк не абысціся), то неабходна звяртаць увагу не толькі на стаўку, якую вам прапануюць. 

Заўсёды пытайцеся наконт усіх выплат, якія вы павінны будзеце зрабіць, калі прыходзіце ў банк па крэдыт (незалежна ад таго, які гэта крэдыт, — спажывецкі, на картку, экспрэс-крэдыт, крэдыт на нерухомасць і аўтамабіль). Гэта могуць аказацца: плата за афармленне дакументаў, за выпуск крэдытнай карткі, страхаванне, за зняцце наяўных сродкаў і гэтак далей. Будзьце пільнымі.

Беражы крэдытную гісторыю з самага пачатку

Знайсці сёння чалавека, жыццёвы "анамнез" якога ні быў бы абцяжараны хаця б адным крэдытам, справа не з простых.

Як спланаваць уласны бюджэт?

1. Неабходна вызначыць, якія даходы ёсць у сям’і, гэта значыць тыя сродкі, якія маюцца ў вашым распараджэнні ці будуць мецца. Напрыклад, зарплата, даходы ад укладаў і г.д.

2. Варта распісаць і ўлічыць усе выдаткі, размеркаваўшы іх на абавяз- ковыя (неабходныя) і неабавязковыя.

3. Наступны крок — супаставіць даходы і выдаткі. Калі даходаў больш, чым выдаткаў, то гэта значыць, што вы на правільным шляху і можаце вы- карыстоўваць гэтую розніцу на датэрміновае пагашэнне крэдыту, на доўгатэрміновае планаванне, зберажэнні. Калі расходаў больш, чым даходаў, то неабходна старанна ацаніць свае неабавязковыя выдаткі і па максімуме скараціць іх, каб даходы зраўняліся з выдаткамі. І ў далейшым неабходна строга кантраляваць свае даходы і выдаткі.

Для складання бюджэту на больш доўгі тэрмін патрабуецца ўлічыць яшчэ такія фактары, як эканамічная сітуацыя ў краіне, інфляцыя. Складанне сямейнага бюджэту і яго выкананне прывядзе да эканоміі пэўнай колькасці грошай, якія пасля будуць неабходныя для рэалізацыі жыццёвых мэт. Міжнародныя спецыялісты раяць 5—10% ад даходу адкладаць, фарміруючы тым самым падушку бяспекі сям’і. У кожнай сям’і падушка бяспекі павінна складаць 3-4 штомесячныя бюджэты. Бо заўсёды ёсць незапланаваныя выдаткі. У сярэднім збалансаваны бюджэт сям’і выглядае наступным чынам:

— 50—60% — абавязковыя плацяжы, пакупка рэчаў, неабходных для жыцця;

— 20—30% — забавы, падарожжы, адпачынак;

— 10—20% — зберажэнні (рэзервовы фонд; сродкі для далейшага інвеставання; назапашванне пэўнай сумы на якую-небудзь глабальную куплю; пенсійныя зберажэнні і інш.).

Як выбраць крэдыт?

Рашэнне аб звароце за крэдытам павінна прымацца сур'ёзна і ўзважана. Падумайце і яшчэ раз крытычна ацаніце неабходнасць звяртацца за крэдытам. Пажадана, каб крэдыт браўся на сапраўдна неадкладныя і абгрунтаваныя мэты. Ва ўсіх астатніх выпадках лепш накапіць. Але ў жыцці бываюць такія сітуацыі, калі без дадатковых грашовых паступленняў немагчыма вырашыць тую ці іншую важную праблему і неабходнасць узяць крэдыт прызнаецца надзённай.

Перад падпісаннем крэдытнага дагавора старанна вывучыце яго. Ніколі не падпісвайце паперы не чытаючы! Уважліва і ўдумліва чытайце ўсе пункты крэдытнага дагавора! У гэтых мэтах, па магчымасці, вазьміце крэдытны дагавор дадому, больш уважліва вывучыце яго ўмовы, якія ўстанаўліваюць Вашы абавязкі, пераканайцеся, што крэдытны дагавор не ўтрымлівае умоў, пра якія Вам не вядома ці сэнс якіх Вам не ясны. Звярніце ўвагу, дапускаецца ці ўмовамі крэдытнага дагавора магчымасць датэрміновага пагашэння крэдыту. Часам банкі ва ўмовы крэдытнага дагавора ўключаюць пункты, якія змяшчаюць штрафныя санкцыі ці камісіі за датэрміновае пагашэнне крэдыту. Для ўсіх фінансавых устаноў агульным з'яўляецца патрабаванне Нацыянальнага банка: прадастаўляць кліенту поўную інфармацыю аб працэнтах па крэдыце, забароненыя «схаваныя» плацяжы і камісіі. У мэтах абароны правоў крэдытаатрымальнікаў маецца таксама патрабаванне аб тым, што змяненне ўмоў крэдытнага дагавора, якое цягне змяненне памеру працэнтаў за карыстанне крэдытам, магчыма толькі пасля заключэння дадатковага пагаднення з крэдытаатрымальнікам. У разе не згоды на змяненне ўмоў крэдытаатрымальніку прадастаўлена права датэрміновага пагашэння крэдыту. Пры гэтым тэрмін пагашэння не можа складаць менш за тры месяцы з дня прад'яўлення патрабавання аб датэрміновым вяртанні.